Stellantis? Wie is dat nu weer?

Stellantis is een autobedrijf waar veel merken onder de paraplu hangen, en ontstaan toen ‘Peugeot’ en ‘Fiat’ fuseerden. Maar er zijn heel wat merken in de kielzog mee gegaan. Stellantis is overigens gevestigd in Nederland, hier hebben ze een mooie brievenbus om belasting te ontduiken, zodat de hardwerkende Nederlandse burger wat meer kan betalen. Een paar jaar geleden was het simpel. Citroën en Peugeot waren samen PSA, Opel en Vauxhall waren samen onderdeel van General Motors, Chrysler lag inclusief dochter Jeep en Dodge na een flirt met Renault met Daimler in bed en bijna alle Italiaanse auto-industrie, inclusief Iveco, Case New Holland en Ferrari vielen onder Fiat. Maar Chrysler en Mercedes gingen scheiden, waarop FIAT in beeld kwam. Toen was het hek van de dam. Fiat 500 incarnaties op Jeep basis en Lancia’s die op oude Mercedes-Benz E-klasses baseerden. General Motors wilde van haar Europese volumemerken af en verkocht die aan PSA. En die twee stiekem al te grote bedrijven kwamen in 2021 samen om Stellantis te vormen. Hier onder op alfabetische volgorde een aantal merken die Stellantis samen vormen, of juist uit de boot zijn gestapt vóór het Stellantis werd, aangevuld met een aantal merken die door Stellantis-voorgangers op zijn gericht maar na de tijd hun eigen weg gingen. Dit artikel is tussen 3 augustus en 17 oktober 2024 geschreven, als je dit artikel later leest kan het uiteraard zijn dat er weer van alles is veranderd in de tussentijd. En er is maar zeer beperkte ruimte om ieder merk te bespreken natuurlijk, dus ik houd het kort en kan niet alles noemen, helaas!

Abarth
Abarth ontstond toen Carlo Abarth en Guido Scagliarini de restanten van autofabrikant/raceteam Cisitalia overnamen in 1949. Abarth maakte zelf auto’s en tunede Fiats. In 1971 werd Abarth door Fiat overgenomen. In de jaren ’90 was Abarth bijna volledig verdwenen, maar in 2007 werd het heropgericht door Fiat, en krijgt het een eigen fabriek in Turijn. Augustus 2024 is het één van de veertien actieve merken van Stellantis. In Nederland wordt maar één type verkocht, gebaseerd op de moderne interpretatie van de Fiat 500, er werd van 2016 tot en met 2019 ook een eigen versie van de op de Mazda MX-5 gebaseerde 124 Spider gebouwd.

Alfa Romeo
In 1906 werd SAID opgericht door Darracq, om haar modellen in Italië te bouwen en verkopen. Italië zat niet op deze auto’s te wachten, in 1909 nam bedrijfsleider Ugo Stella (de naam Stellantis heeft niets met hem van doen) de boel over en hernoemde het bedrijf naar Anonima Lombarda Fabbrica Automobili, oftewel A.L.F.A. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden de laatste aandelen die nog bij de familie Darracq in handen waren verkocht aan Nicola Romeo, die ruimte nodig had voor de oorlogsindustrie. Aan het eind van WO1 had Romeo alle aandelen van dan Alfa Romeo in handen, maar geen afzetmarkt meer voor zijn oorlogsproducten, dus hij ging maar weer auto’s bouwen. In 1933 werd Alfa Romeo door IRI van een faillisement gered. Dit Instituut voor de Industriële Wederopbouw was door de fascistische regering opgericht om te voorkomen dat grote bedrijven om zouden vallen (Nicola Romeo was in 1928 gestopt bij Alfa Romeo en sinds 1929 senator voor de fascistische partij). IRI zette in 1948 de bedrijven in de machine- en scheepsbouw onder dochterbedrijf Finmeccanica SpA (tegenwoordig Leonardo), die op haar beurt in 1986 de Alfa Romeo aandelen aan Fiat overdeed. Deze voegde het bedrijf samen met Lancia, wat voorheen juist een grote concurrent was. In 2005 schoof Fiat wat met dochters, zo verdween Lancia bij Alfa Romeo, en kwam Maserati, wat voorheen onder Ferrari viel, er juist bij. Augustus 2024 is Alfa Romeo één van de veertien actieve Stellantis-merken.

Ambassador
De Hindustan Ambassador was dé Indiase auto, gebaseerd op de Morris Oxford series III. Productie begon in 1957 en eindigde pas in 2014! In 2017 kocht Peugeot voor 12 miljoen euro de rechten op de naam Ambassador van Hindustan Motors. De nieuwe Ambassador wordt eind 2024 verwacht.

AMC
American Motors Corporation (AMC) ontstond toen Nash-Kelvinator en Hudson in 1954 fuseerden. Het plan was dat Packard en Studebaker zich ook aan gingen sluiten om zo van de Big Three de Big Four van de Amerikaanse auto-industrie te vormen, maar dat feestje ging niet door. In 1970 werd Kaiser-Jeep overgenomen en werden de militaire en speciale voertuigen daarvan ondergebracht onder AM General. Begin jaren ’80 gingen de zaken slecht en stapte Renault in, eerst voor 5%, in 1983 liep dit op tot 49%. Op dat moment was de Eagle nog het enige AMC model, men focuste vooral op de verkoop van Jeep en Renault. De Amerikaanse regering vond het niet fijn dat een Frans staatsbedrijf zo’n groot aandeel in een belangrijke defensie-leverancier had, dus AM General moest af worden gestoten. Door de investeringen in de USA kwam Renault in de problemen, sloot ze fabrieken in Frankrijk, wat waarschijnlijk de oorzaak was van de moord op Renault-directeur-generaal Georges Besse. Zijn opvolger had geen zin om kogels te eten, verkocht AMC aan Chrysler, en maakte het Franse bedrijf weer gezond. In 1988 veranderde de naam AMC naar Jeep Eagle Corporation (a Chrysler subsidiary).

AM General
Zoals hierboven gemeld is AM General opgericht door AMC, en ontstaan uit Kaiser-Jeep. Omdat het niet Frans mocht zijn is het in 1983 verkocht, voor het Chrysler kon worden en valt dit niet onder Stellantis. Naast legervoertuigen werden er van 1974 tot en met 1979 ook bussen gebouwd. Anno 2024 is investeringsbedrijf KPS Capital Partners de eigenaar.

Askam
Askam was de eerste truckfabrikant van Turkije, het is in 1962 opgericht als joint venture, waar Chrysler op dat moment 60% van de aandelen van had. Er werden trucks onder de namen Dodge, Fargo, DeSoto en Chrysler gebouwd. Chrysler trucks komen per definitie uit Turkije, de andere merken zijn ook voor trucks die in de USA gebouwd zijn gebruikt. In 1978 verkocht Chrysler haar aandelen aan Turkse partijen. De merknamen bleven echter gebruikt worden, vanaf 2002 alleen nog die van DeSoto en Fargo. In 2011 werd de laatste truck gebouwd, in 2015 ging het bedrijf failliet.

Autobianchi
Op 11 januari 1955 richtten Bianchi, Pirelli en Fiat samen Autobianchi op. Eind jaren ’60 kwamen alle aandelen in handen van Fiat, die het merk als proeftuin voor nieuwe technieken gebruikte, voor ze onder eigen merk in massaproductie te maken. Een voorbeeld hier van is voorwielaandrijving gecombineerd met een in de lengterichting geplaatste motor. In 1975 schaarde Fiat het merk onder de paraplu van dochter Lancia, wat als gevolg had dat de meeste auto’s van na 1977 in het buitenland als Lancia verkocht werden. In Italië werd de merknaam nog gebruikt tot en met 1995, toen de laatste Y10 van de band rolde. De opvolger was de Y 840 (koosnaam Ypsilon), die ook in Italië voortaan als Lancia door het leven ging.

Barreiros
Barreiros Diesel S.A. werd in 1954 in Madrid opgericht door Eduardo Barreiros. Aanvankelijk werden alleen dieselmotor gebouwd, later ook complete bedrijfswagens. Vanaf 1963 was er samenwerking met de Chrysler groep, door licentiebouw van de Dodge Dart. In 1969 nam Chrysler het bedrijf compleet over. Toen Chrysler haar Europese afdeling aan Peugeot verkocht in 1978, schoof die de bedrijfswagenafdeling, inclusief Barreiros, door naar RVI, de bedrijfswagentak van Renault. Zo werden de duidelijk herkenbare trucks ineens niet meer met Barreiros of Dodge logo verkocht, maar met een wybertje op de grille.

Bedford
Bedford werd in april 1931 opgericht als bedrijfswagendochter van dan al General Motors dochter Vauxhall. In 1987 verkoopt General Motors de truck-tak, die wordt AWD. Busjes gebaseerd op Suzuki en Isuzu ontwerpen, en op Vauxhall/Opel personenwagens gebaseerde bedrijfswagens worden tot 1991 nog wel als Bedford verkocht, tot in 1991 helemaal met het merk gestopt wordt.

Berjaya Auto Alliance
Berjaya Auto Alliance werd in 1997 opgericht als Nasim, om Peugeot-importeur van Maleisië te worden. Maleisië werd door PSA gekozen als uitvalsbasis voor rechtsgestuurde markten in zuid-oost Azië. Zo werd de 207 sedan bijvoorbeeld in Maleisië gebouwd. Na de verkoop van Nasim in juni 2022 is Berjaya Corporation voor 71% eigenaar, Stellantis heeft de overige 29% in handen.

Berliet
Zoals iedere lezer van dit artikel wel weet (toch?) is Berliet samen met Renault-dochter Saviem gefuseerd tot de ‘nieuwe’ trucks-afdeling van Renault. Wat minder mensen weten is dat de Franse truckfabrikant met de locomotief daaraan voorafgaand van 1967 tot en met 1974 een dochter van Citroën was, om die reden wilde ik het merk hier niet onvermeld laten. De TR-serie is dus onder Citroën ontwikkeld! Wat ook niet onvermeld mag blijven is dat Berliet in 1971 de afdeling speciale voertuigen, zoals brandweerwagens en vuilniswagens, onderbracht bij het nieuw gevormde dochterbedrijf CAMIVA (constructeurs Associés de Matériel d’Icendie, de Voirie et d’Aviation à Chambéry)

Chrysler
Chrysler werd op 6 juni 1925 opgericht door Walter Percy Chrysler, als opvolger van Maxwell wat hij eerder had gekocht. Chrysler had voorheen bij General Motors gewerkt, en kopieerde hun meer-merken-strategie, door de overnames van Fargo en Dodge en het creëren van Plymouth en DeSoto. Daardoor vormde Chrysler samen met GM en Ford ‘de grote drie’, maar wel altijd het kleintje van die drie. In 1987 werd AMC en daarmee Jeep overgenomen. In 1998 werd met Daimler gefuseerd, een huwelijk wat in 2007 op de klippen liep. In 2009 ging Chrysler tijdens de crisis bijna failliet, maar ze werden gered door een vakbondspensioenfonds, Fiat en de overheden van de USA en Canada. Fiat kocht steeds meer aandelen, tot het in 2014 compleet eigenaar werd. Anno 2024 levert Chrysler, na het stoppen van de op de Mercedes-Benz E-klasse W210 gebaseerde 300-serie, nog maar 1 model, de Pacifica ‘minivan’. Het gerucht gaat dat het merk op korte termijn gaat stoppen, ondanks beloften uit 2023 dat er een elektrische revival van het merk aan zit te komen.

Chrysler Europe
Chrysler was in de USA weliswaar één van de grote drie, maar waar General Motors en Ford wereldwijd succes hadden, was dat bij Chrysler niet het geval. Tijd om aandelen te kopen dus! Achtereenvolgens werden die geshopt bij Simca, FARCO (met een C, niet een G), Barreiros en de Rootes Group. In 1967 fuseerden Simca, Rootes en Barreiros tot Chrysler Europe. In 1978 werd de hele boel verkocht aan Peugeot, die de bedrijfswagen-afdelingen direct doorverkocht aan RVI, de bedrijfswagentak van Renault. Met de vorming van Stellantis zijn deze bedrijven dus weer terug onder dezelfde paraplu! How the turntables, zou Michael Scott zeggen.

Citroën
André Citroën (kleinzoon van Barend Limoenman, maar iets met schone schijn en achternamen die ineens veranderd of anders uitgesproken moeten worden) werkt eerst bij Mors en start in 1915 (WO1) een minutiefabriek. In 1919 begint hij met auto’s te bouwen, net als zijn idool Henry Ford op een lopende band. Het wordt een merk met veel innovaties (denk aan de Traction Avant en de 2cv), waardoor het een reputatie van aparte auto’s voor aparte snuiters verkrijgt. In 1934 gaan de zaken slecht en wordt grootste schuldeiser Michelin de grootste aandeelhouder. In 1965 worden zowel Panhard als Berliet gekocht, in 1968 Maserati. In 1974 gaat Citroën failliet, de Franse regering had geen zin in duizenden werkeloze medewerkers en stuurde aan op een fusie met Peugeot, waardoor PSA wordt gevormd (Peugeot Société Anonyme). Zelf heb ik vier Citroëns gehad, drie Visa’s en een ZX artcar.

Citroën-Kégresse
Van 1921 tot en met 1937 werden er Citroën trucks met Kégresse rupsen uitgerust, waardoor de Citroën-Kégresse halftrack ontstond. Dit systeem werd voorheen al toegepast in Rusland, onder andere op Packard trucks en de Rolls-Royce van Tsaar Nikolaas II. Het Amerikaanse leger bestelde er een aantal om ze te onderzoeken, vanuit die bevindingen ontstonden de bekende halftracks uit de Tweede Wereldoorlog.

CK Birla Group
Via Citroën India kwam een connectie met CK Birla Group, één van die typisch Indiase megabedrijven die ALLES doen. Stellantis is op die manier grootaandeelhouder geworden bij dit bedrijf. Dochterondernemingen zijn Avtec, Birlasoft, CK Birla Healthcare, GMMCO, Hyderabad Industries Limited, National Engineering Industries, Neosym Industry, Orient Cement, Orient Electric en Orient Paper & Industries.

Commer
In 1905 werd Commercial Cars Limited opgericht, Commer in het kort. In 1926 werd het gekocht door Humber, wat op haar beurt in 1931 weer voor 60 procent van de Rootes Group werd. In 1934 nam Commer Karrier over, wat daarmee ook onderdeel van de Rootes Group werd. In de jaren ’70 werd de Commer naam vervangen door die van Dodge, als gevolg van de overname van Rootes door Chrysler. De bedrijfswagens van Chrysler Europe gingen naar Renault VI (dus ik kan als ik een vergelijkbaar artikel over Volvo ga maken dit stukje nog eens hergebruiken), waarop er wybertjes uit de Britse fabriek rolden.

DaimlerChrysler
In 1998 fuseerden Chrysler en Daimler-Benz tot Daimler Chrysler. Het was, tot ongenoegen van de Amerikanen, niet bepaald een gelijkwaardig huwelijk, in 2007, kwam het dan ook weer tot een echtscheiding. Maar dit verhaal mag niet onvermeld blijven, want hoe zouden we anders weten waarom de laatste generatie Lancia Thema gebaseerd was op een oude generatie Mercedes-Benz E-klasse!?

Darracq
Alexandre Darracq was een rijwielhandelaar uit Parijs, die al meerdere onsuccesvolle automobiele avonturen had gehad toen hij in 1896 een wél succesvolle autofabriek startte. Er werd ook naar het buitenland uitgebreid, uit de Italiaanse vestiging zou later A.L.F.A. Romeo ontstaan. Alexandre Darracq verkocht zijn aandelen in 1913 aan een Britse koper, Owen Clegg. In 1919 nam Darracq het Britse deel van Talbot over en ging verder onder de naam Talbot-Darracq. In 1920 kwam een fusie tot stand met Sunbeam en deze combinatie ging Sunbeam-Talbot-Darracq (STD) heten. In 1934 ging STD failliet, en in 1935 nam de Rootes Group de merknamen Talbot en Sunbeam over.

DeSoto
DeSoto werd in 1928 door Chrysler opgericht, in 1961 ging de stekker er in de USA weer uit, in andere landen werd de naam nog wel voor trucks gebruikt. Het merk was bedoeld als goedkoop zusje van Chrysler, maar die rol kreeg Dodge na de overname van dat merk. Als dat eerder was gebeurd, had DeSoto dus nooit bestaan. De trucks zijn Dodge met een andere logo, met uitzondering van Turkije, maar dat had je bij Askam al gelezen.

Diamond-Star Motors
Diamond-Star Motors werd in 1985 opgericht als joint-venture tussen Mitsubishi en Chrysler. Begin jaren ’90 verkocht Chrysler (het merk met de ster) haar aandelen aan Mitsubishi (het merk met de diamanten). Chrysler was in de jaren ’70 deels eigenaar geworden van Mitsubishi en importeerde dat merk naar de USA. In de stad Normal (Illinois) werd een fabriek gebouwd, waar voor beide concerns auto’s werden gebouwd, die soms ook hetzelfde platform deelden. Een ander gevolg van de samenwerking was wat badge-engineering her en der. Zo is de Dodge Stealth die deze paragraaf illustreert stiekem gewoon een Mitsubishi GTO.

Dodge
De gebroeders Dodge gingen in 1900 auto-onderdelen bouwen voor met name Olds(mobile) en Ford. In 1913 begonnen ze zelf met het bouwen van auto’s en met de overname van Graham in 1921 werd men ook vrachtwagenproducent. In 1928 werd Dodge door Chrysler gekocht, die het merk prijstechnisch onder zichzelf maar boven budgetmerk Plymouth positioneerde. Legendarisch zijn natuurlijk de Dodge Ram pick ups, dat merk werd in 2010 verzelfstandigd. Onder FCA ging Dodge zich concentreren op de Charger, Challenger en Durango. Anno 2024 is het één van de merknamen die Stellantis gebruikt. In Nederland heeft Dodge een stoer imago, maar in de USA reed Al Bundy in een Dodge, dan hebben we er even een beeld bij hoe het daar zat. In Europa werd de naam Dodge gebruikt voor de bedrijfswagens uit de stal van onder ander Commer en Barreiros, nadat die merken onderdeel van Chrysler werden. In de DaimlerChrysler periode werd de Mercedes-Benz Sprinter in de USA als Dodge verkocht.

Dongfeng Peugeot-Citroën
In 1992 gingen Dongfeng en Peugeot-Citroën (PSA) een joint venture aan om in Wuhan Peugeot en Citroën modellen voor de Chinese markt te bouwen. Het is anno 2024 nog steeds voor 50% van Stellantis en voor 50% van staatsbedrijf Dongfeng. In 2014 heeft Dongfeng een belang van 14% in PSA gekocht. Uit de fabriek in Wuhan rollen ook modellen van Dongfeng dochter Fengshen (ook Aeolus genoemd), soms gebaseerd op Stellantis modellen, zoals de op de eerste generatie Peugeot 408 baserende Fengshen L60.

DS Automobiles
In 2009 ging Citroën haar premium modellen ‘DS’ noemen, als je dat op zijn Frans uitspreekt zeg je stiekem Godin. Op 1 juni 2014 werd het een zelfstandig eigen merk, maar nog wel sterk op Citroën leunend. Anno 2024 is dit één van de merken van Stellantis, maar misschien wel het merk waar ik het minste mee heb. Stellantis, als jullie dan toch merken gaan snoeien, stop met deze!

Eagle
Toen Chrysler AMC overnam, lanceerde het niet lang daarna (in 1988) het nieuwe merk Eagle, de naam uiteraard afkomstig van het laatste eigen ontwikkelde AMC model. De Eagle modellen waren voor de Amerikaanse markt, maar hadden een ‘Europese feel’, en vaak ook veel buitenlandse genen. Denk daarbij aan de Renault 21, Renault 25 en Mitsubishi Colt. Chrysler wilde met dit merk met Saturn van GM concurreren, waarmee het door Lee Iacocca zelf bedachte ‘Liberty’ merk weer de ijskast in kon. Nog geen tien jaar later ging de stekker er in fases uit, in 1998 was het helemaal einde verhaal. De Eagle Vision, in Europa onder het Chrysler merk verkocht, kreeg wel een opvolger, de Chrysler 300M.

Essex
Essex werd in 1919 als budgetmerk opgericht door Hudson. In 1932 en 1933 werd de naam Essex-Terraplane gebruikt, vanaf 1934 alleen nog Terraplane. Vanaf 1938 werd de Terraplane de Hudson 112.

Eurostar
EUROSTAR Automobilwerk GesmbH & Co. KG werd in 1990 in Graz (Oostenrijk) opgericht als 50/50 joint-venture tussen Chrysler en Steyr-Daimler-Puch. Er werden vooral Chryslers voor de Europese markt gebouwd, de Oostenrijkse Voyager had in de jaren ’90 een redelijk succes op dit subcontinent. Er volgden fusies bij de moederbedrijven, Chrysler werd DaimlerChrysler, Steyr-Daimler-Puch, die verderop in Graz ook de Mercedes-Benz G-klasse bouwen, werd Magma. In 1999 nam DaimlerChrysler de aandelen van Magma over, zodat ze 100% eigenaar werd. De PT Cruiser diesel werd vanaf 2001 ook kort in de fabriek gebouwd. In 2002 verkocht DaimlerChrysler de fabriek aan Magma, zodat de fabriek aan de Walter-P.-Chrysler-Platz nu onderdeel is van MAGNA STEYR Fahrzeugtechnik AG & Co. KG. Anno 2024 worden de Jaguar E-Pace, Jaguar I-Pace BMW G30 (5-serie), BMZ G29 (Z4) en Toyota Supra A90 door Magna in Graz gebouwd.

FARCO
In 1961 werd FARCO in Thessaloniki (Griekenland) opgericht en ging men de Farmobil bouwen, een licht truckje met BMW motor, die vreemd genoeg geen toelating had in Griekenland, dus alleen voor de export werd gebouwd. In 1963 werd het bedrijf overgenomen door Chrysler en veranderde de naam naar Chrysler Hellas. In 1972 werd onder de naam NAMCO de Pony gebouwd, op basis van Citroën techniek. Op papier bestaat het bedrijf nog, maar er zijn al in decennia geen auto’s meer gebouwd.

Fargo
In 1913 bouwde de Fargo Motor Car Company haar eerste truck. In 1928 werd het bedrijf door Chrysler overgenomen, die de naam op trucks ging gebruiken. Nadat Dodge ook onder de vleugels van Chrysler kwam, werden de Fargo trucks meer en meer gerebadgede Dodges, met name voor exportmarkten. In de USA werd de naam vanaf 1972 niet meer gebruikt, maar in Turkije nog tot 2015 gebruikt. Als laatste op de LDV Maxus, die in Turkije als Fargo Fora werd verkocht.

FCA
Fiat Chrysler Automobiles N.V. (FCA) was een Italiaans-Amerikaanse multinational, statutair gevestigd in belastingparadijs voor multinationals Nederland. Waarschijnlijk was de enige medewerker in Nederland de persoon die de verplichte kantoorplant eens per week water kwam geven, zo gaat het bij de meeste belastingontduikende bedrijven die in Nederland gevestigd zijn. De groep werd in oktober 2014 gevormd door een fusie van FIAT SpA en Chrysler. Per januari 2021 is FCA gefuseerd met PSA en opgegaan in Stellantis. Een kort hoofdstuk, maar wel een Stellantis-bouwsteen die in dit verhaal niet mag ontbreken.

Ferrari
In 1923 begon Enzo Ferrari bij het raceteam van Alfa Romeo te werken. Vijf jaar later vormde hij zijn eigen Scudeira Ferrari om met Alfa Romeo’s te racen. In 1938 gaan Alfa Romeo en Ferrari uit elkaar en mag Enzo een tijdje zijn eigen naam niet meer gebruiken, waarop hij tijdens de Tweede Wereldoorlog onder de naam Auto Avio een auto bouwt, de tipo 183. In 1943 verhuist men van Modena naar Maranello, in 1945 wordt begonnen met het ontwerp van de eerste auto onder Ferrari merknaam. Bijzonder aan dit merk is dat de Scudeira belangrijker is dan de straatwagens. In 1969 kocht Fiat 50% van de aandelen, na de dood van Enzo in 1988 werd dat zelfs uitgebreid naar 90%. 10% bleef bij de kleinzoon van Enzo, Piero Ferrari. Vanaf 2015 werd het 90% aandelenpakket door FCA op de beurs gebracht. De familie Agnelli (van Fiat) heeft dik 20% in handen anno 2024. Ferrari is dus GEEN onderdeel van Stellantis en weer een zelfstandig bedrijf. Maserati, wat sinds eind jaren ’90 binnen Fiat onder Ferrari viel, is wél bij Stellantis gebleven, maar dat lees je in een volgend blokje.

Fiat
De Fabbrica Italiana Automobili Torino is misschien wel de belangrijkste pijler in het Stellantis concern. De laatste jaren zijn veel onderdelen afgestoten (naast het hier boven genoemde Ferrari zijn ook Iveco en Case New Holland op eigen benen gaan staan), en de personenwagen en lichte bedrijfswagentak zijn dus onder de nieuwe Stellantis paraplu gekomen. In 1899 richtte Giovanni Agnelli het bedrijf op, een jaar later werden de eerste auto’s gebouwd. Al snel was Fiat dé toonaangevende autofabrikant van Italië, wat het nog altijd is. Wereldwijd had Fiat ook grote invloed, denk aan merken zoals VAZ (Lada), SEAT, Zastava en FSO die uit FIAT licentiebouw zijn ontstaan. In de jaren ’50 werden ook in Nederland FIAT personenwagens gebouwd.

Fiat Professional
Fiat Professional werd op 17 april 2007 gecreëerd als opvolger van Fiat Veicoli Commerciali. Het zat toen tussen de Fiat personenwagentak en IVECO (destijds bedrijfswagens vanaf 3,5 ton) in. De producten van deze Stellantis tak worden in Noord-Amerika als Ram verkocht. Fiat Professional heeft haar eigen dealers, gespecialiseerd in bedrijfswagens.

FSM
Fabryka Samochodów Małolitrażowych is Pools voor fabriek voor kleine auto’s. het werd door FSO en Fiat in 1971 opgericht. Vanaf 1972 werd de Syrena gebouwd, vanaf 1975 de Polski Fiat 126. In 1983 werd het vooruitstrevende Beskid prototype gepresenteerd, helaas kwam het niet tot serieproductie. In 1992 volgde een vijandige overname door Fiat, waarop de naam naar Fiat Auto Poland werd gewijzigd, en vanaf 2015 in FCA Poland Sp. z o.o. Anno nu is de fabriek in Tychy de grootste Fiat fabriek van Europa, waar behalve de Fiat 500 ook de op dat model gebaseerde Ford Ka werd gebouwd. Andere hier gebouwde auto’s zijn/waren onder andere de Innocenti Mille, Fiat Siena, Fiat Palio Weekend, Fiat Panda II, Lancia Ypsilon, Fiat Cinquecento, Fiat Seicento, Alfa Romeo Junior, Jeep Avenger, Abarth 600e, Leapmotor T03 en als SKD eind jaren negentig de Iveco Daily en Fiat Ducato.

FSO
Fabryka Samochodów Osobowych is Pools voor personenwagenfabriek. Het bedrijf werd in 1948 opgericht door de communistische regering van dat land en begon onder de naam Warszawa de GAZ-M20 Pobeda in licentie te bouwen. In de jaren ’50 werd de Syrena in eigen beheer ontwikkeld. In 1965 begon het ‘Fiat-tijdperk’ met de bouw van de Polski Fiat 125p. De FSO Polonez, die ook in Nederland enig succes kende, was technisch op dat model gebaseerd. Na de val van de muur werd het bedrijf geprivatiseerd, waarop Daewoo de boel over nam. Toen Daewoo in 2000 failliet ging, gingen de overzeese dochters van Daewoo niet mee naar General Motors, waarop FSO weer zelfstandig werd. Tot 2007 mocht FSO de Matiz en Lanos nog bouwen en onder eigen naam verkopen. Later werd samen met partner ZAZ de Chevrolet Aveo geassembleerd. Anno 2024 bestaat FSO nog steeds, ze bouwen geen complete auto’s meer, maar wel auto-onderdelen en vele andere zaken, zoals bijvoorbeeld Lego-blokjes! FSO is geen onderdeel van Stellantis, maar door de innige band met Fiat vond ik dat ik het merk niet onvermeld kon laten.

Gefco
“Gefco!? Maar dat is toch een transportbedrijf?” Klopt! Opgericht als Les Groupages Express de Franche-Comté door Peugeot in 1949. In 2012 verkoopt PSA driekwart van de aandelen aan de Russische spoorwegen, maar houdt Gefco aan als haar vaste transporteur. In 2022 neemt CMA CGM het op haar beurt over van de Russische spoorwegen, waarop het in haar ook in Nederland actieve dochter Ceva Logistics geïntegreerd wordt.

General Motors Europe
GM Europe werd in 1986 opgericht om de Europese activiteiten van General Motors te bundelen. Die bestonden op dat moment uit 14 fabrieken in 9 landen, waar 55.000 mensen werkten. De merken Opel, Vauxhall en, tot de verkoop aan Spyker in 2010, Saab, vielen hier onder. Van 2005 tot 2015 werd ook Chevrolet verkocht door GM Europe. Na de verkoop van Opel en Vauxhall aan PSA werd Cadillac Europe GmbH opgericht voor de verkoop van de overgebleven GM merken in Europa.

Foto Harrie Kuiper
Graham
Joseph B., Robert C., and Ray A. Graham begonnen in 1919 met het ombouwen van T-Fords naar trucks en het aanpassen van de Ford TT, Fords eigen truckvariant van de T. Dit mondde uit in trucks die met diverse motoren onder eigen naam werden gebouwd. Steeds vaker werden dit Dodge motoren, later zelfs exclusief. Al snel werden de trucks via het Dodge dealernet verkocht. In 1925 nam Dodge het bedrijf over, nadat Dodge in 1928 door Chrysler over werd genomen, stopte men een jaar later met het gebruik van de Graham merknaam voor trucks. De gebroeders Graham zelf waren al in 1927 bij Dodge uitgestapt toen het bedrijf te koop werd gezet, en richtten Graham-Paige op. Bij dat bedrijf werd onder andere de in Arnhem geboren Joh(a)n Tjaarda ingehuurd, die ook veel voor Chrysler werkte.

Guangzhou Peugeot Automobile Company
GPAC was van 1985 tot en met 1997 een joint venture tussen Peugeot en de overheid van de Chinese provincie Guangzhou. Het was één van de eerste joint ventures op deze manier in China, in elf jaar tijd werden 100.000 auto’s verkocht. In 1997 verkocht Peugeot haar aandelen, waarop Honda in het achtergebleven gat sprong, en samen met de regionale overheid Guangqi Honda Automobile oprichtte. PSA bleef via Dongfeng-Citroën wel in China actief, vanaf 2002 ook weer met een leeuw op de grille.

Hillman
Hillman was een Brits automerk dat op papier in 1907 werd opgericht, maar vóór 1907 bouwde het bedrijf al fietsen. In 1928 werden zowel Hillman als Humber overgenomen door de gebroerders Rootes. Hillman werd vanaf 1931 gebruikt als het kleine automerk van Humber Limited, maar tot 1937 bleef Hillman grote auto’s verkopen. De Rootes-broers bereikten in 1932 een belang van zestig procent in Humber, dat ze behielden tot 1967, toen Chrysler Rootes kocht en de andere veertig procent van de aandeelhouders in Humber uitkocht. Het merk Hillman bleef onder Chrysler in gebruik tot 1976.

Hudson
Joseph L. Hudson was eigenaar van een grote winkelketen in Detroit. Hij financierde in 1909 een autofabrikant en gaf ze toestemming om zijn naam te gebruiken. Het doel van het bedrijf was om auto’s van onder de duizend dollar te bouwen, redelijk betaalbaar dus voor die tijd. Op 1 mei 1954 fuseerde Hudson met Nash-Kelvinator om American Motors Corporation te vormen.

Humber
Humber werd in 1887 opgericht. Aanvankelijk maakte men vooral fietsen, vanaf 1896 ook motorvoertuigen, met twee of meer wielen. In de jaren ’30 werd de fiets-afdeling aan Raleigh verkocht en stopte men het het bouwen van motorfietsen. Men was inmiddels, zoals je hier vlak boven bij Hillman kon lezen, onderdeel van de Rootes Group. Toen deze groep in 1967 door Chrysler over werd genomen viel het doek voor Humber en haar merknaam.

IKAP
IKAP (Iran Khodro Automobiles Peugeot) is een joint venture tussen Iran Khodro (zie ook een klein stukje naar onder) en Stellantis, gevestigd in Teheran, het werd opgericht in 2016. IKAP produceert enkele Peugeot-modellen en importeert andere modellen voor de Iraanse markt.

Imperial
Er waren minstens 5 autofabrikanten met de naam Imperial. Het bekendste (want meest recent) was de Chrysler-dochter, van 1955 tot 1975 en tussen 1981 en 1983. Of stiekem vanaf 1926, toen de Chrysler Imperial het luxemodel van het merk werd, maar in 1955 werd het een zelfstandig merk. In de jaren ’80 kwam Lee Iacocca naar Chrysler en blies het merk nieuw leven in, in een poging het Chrysler concern van de ondergang te redden. Het werd uitstel van executie, aangezien je dit in een Stellantis artikel leest…

Innocenti
Innocenti was een Italiaanse machinefabriek, oorspronkelijk opgericht door Ferdinando Innocenti in 1933 in Lambrate, een wijk van Milaan. In de loop der jaren produceerden ze Lambretta-scooters en een reeks auto’s, voornamelijk van British Leyland-oorsprong. Het bekendst zijn de Italiaanse uitvoeringen van de Mini. Het merk werd in 1996 stopgezet, zes jaar nadat het door Fiat was overgenomen.

Iran Khodro
Iran Khodro, ook wel IKCO genoemd, betekent Iran Automobielen. Het bedrijf is in 1962 opgericht. Het is geen onderdeel van Stellantis, maar werkt van oudsher veel met Peugeot samen. Niet alleen in de IKAP joint-venture (zie hier boven), maar de decennia daar voor ook al. Maar er zijn meer Stellantis connecties: de eerste Iraanse auto, de Paykan, was gebaseerd op de Hillman Hunter. Het is de grootste autofabrikant van Iran, met een marktaandeel van 65% op de thuismarkt. De Peugeot 405 wordt in licht gewijzigde versie nog steeds door IKCO gebouwd, net als een sedanversie van de Peugeot 206.

Iveco
De Industrial VEhicle COrporation is op 1 januari 1975 opgericht, het is ontstaan uit de fusie van Magirus-Deutz en de zware bedrijfswagenafdelingen van FIAT, dus inclusief Unic, OM, Lancia en Alfa Romeo. Aanvankelijk is Klöckner-Humboldt-Deutz AG voor 20% eigenaar en FIAT voor 80%, in 1980 wordt FIAT voor 100% eigenaar. In 1986 wordt Ford Trucks UK overgenomen, in 1987 Astra, in 1990 de motorontwikkeling van Saurer, Pegaso en Seddon-Atkinson, in 1992 de Australische tak van International (inclusief ACCO), in 2003 Irisbus (wat eerder met Renault samen gestart was). In 2011 verzelfstandigt FIAT haar complete tak voor professioneel gebruik, dus inclusief de landbouwvoertuigen en bouwmachines van Case New Holland, in Fiat Industrial. Dat werd in 2013 CNH Industrial, januari 2022 werd IVECO zelfstandig vanuit dit concern. Geen onderdeel van Stellantis dus, maar wel een grote gemeenschappelijke geschiedenis.

Jeep
Als je merknaam synoniem is voor een hele voertuigsoort doe je ergens iets goed! Willys-Overland ging tijdens de Tweede Wereldoorlog de Willys MB bouwen, en bleef dat ook na de oorlog doen, toen al hoofdzakelijk met Jeep als merknaam. Kaiser Motors kocht Willys-Overland in 1953. Kaiser noemde het gefuseerde bedrijf aanvankelijk “Willys Motors”, maar hernoemde zichzelf in 1963 tot Kaiser-Jeep. Eind 1955 had Kaiser-Frazer de Willys Aero laten vallen, evenals zijn eigen personenauto’s, om uitsluitend Jeeps te verkopen. American Motors Corporation neemt Jeep in 1970 over, splitst een Jaar later de lijnen bedrijfswagens, militaire voertuigen en postvoertuigen af in AM General. Na een moeizame periode met Renault wordt de hele toko in 1987 door Chrysler overgenomen, die toch vooral belang bij Jeep en haar modellen had. Sinds die tijd waait het met de diverse Chrysler-eigenaars-winden mee, nu onder Stellantis vlag dus. Jeep medewerkers met een dienstverband van 40 jaar of langer zullen wel eens huilend wakker worden als ze over de Renault-Stellantis fusie-geruchten een nachtmerrie hebben.

Jeffery
De Thomas B. Jeffery Company was van 1902 tot 1916 een autofabrikant in Kenosha, Wisconsin(USA). Het bedrijf produceerde de automerken Rambler en Jeffery. Het ontstond uit de Gormully & Jeffery Manufacturing Company, een fietsenfabrikant. Het was de voorloper van Nash Motors, en dus een van de voorlopers van American Motors Corporation (AMC), wat later in Chrysler op ging.

Kaiser
Voor het verhaal van 1945 tot en met 1953 verwijs ik door naar het stukje Kaiser-Frazer hier onder. In die periode werd de Kaiser merknaam dus ook al los gebruikt. Daar na niet lang meer… In 1955 werd in de USA de laatste Kaiser personenwagen gebouwd. Dochter Willys bleef wel Jeeps bouwen, en Industrias Kaiser Argentina (IKA) werd opgericht. In 1963 werd de naam veranderd in Kaiser Jeep. En dat stukje vind je twee stapjes naar beneden, om het ingewikkeld te houden. Dat komt door de keus om deze lijst alfabetisch te doen en niet chrono-onlogisch.

Kaiser-Frazer
De Kaiser-Frazer Corporation werd in augustus 1945 opgericht als een joint venture tussen de Henry J. Kaiser Company en Graham-Paige Motors Corporation. De CEO’s van beide bedrijven wilden in de automobielindustrie stappen en bundelden hun middelen en talenten om dit te doen. Een jaar later rolden de eerst auto’s onder de merken Kaizer en Frazer van de band. In 1950 werd gestopt met het merk Frazer, maar Kaiser-Frazer werd wél als merknaam gebruikt, bijvoorbeeld voor de getoonde Kaiser-Darrin-Frazer 161. In 1953 werd de naam door de aandeelhouders veranderd in Kaiser Motors Corporation, die naam bleef niet lang bestaan, want met was al druk bezig met een overname van Willys. Kaiser kocht dit bedrijf en de naam van Kaiser werd veranderd in Willys Motors, Incorporated. Beetje omgekeerde wereld dus.

Kaiser Jeep
Kaiser Jeep ontstond in 1953 uit de fusie van Kaiser Motors, een onafhankelijke personenautofabrikant gevestigd in Willow Run, Michigan, met het in Toledo, Ohio gevestigde Willys-Overland Company. Stiekem was het meer een overname van Willys.. In 1963 werd de Willys naam dan ook helemaal geprullebakkeliseerd, Kaiser Jeep werd nu de officiële bedrijfsnaam. In 1970 was het feestje echter al weer over, American Motors Corporation (AMC)nam het bedrijf over en Kaiser Jeep werd “Jeep Corporation,” een volledige dochter van AMC.

Karrier
In 1908 bouwde Karrier haar eerste voertuig in het Britse Huddersfield. In 1934 werd het onderdeel van de Rooters Group, waar het deel uit ging maken van de bedrijfswagentak. Toen Rootes in 1967 over werd genomen door Chrysler verdween de Karrier naam eerst naar de achtergrond en in de jaren ’70 helemaal.

Karsan
Karsan is geen onderdeel van Stellantis (want voor 100% in Turks bezit), maar bouwt diverse modellen voor het concern, dus ik wilde ze niet onbenoemd laten. Het is in 1966 opgericht als fabrikant van lichte bedrijfswagens. In het verleden werden de Peugeot J9 (ook in eigen uitvoering), Peugeot Partner en Citroën Berlingo in licentie gebouwd, anno 2024 de Peugeot Boxer en Fiat Ducato. Daarnaast is er een groot scala aan eigen modellen, en licentiebouw van andere fabrikanten, zoals de Renalt Kerax, Premium en Megane, Hyundai H350 en BredaMenarinibus Avancity.

Lancia
Het ooit zo legendarische Lancia is anno 2024 gereduceerd tot alleen nog de Ypsilon, die buiten Italië niet meer verkocht wordt. Gelukkig mag het merk terug komen! Als volledig elektrisch merk, dat dan weer wel. Vincenzo Lancia richtte zijn bedrijf in 1906 op, een jaar later was de eerste auto, de ALFA, af. Deze werd opgevolgd door de Dialfa, later werd de familie uitgebreid met de Beta, Gamma, Delta en Eta. Na de Tweede Wereldoorlog ging het slechter met het merk. Dus wat doe je dan? Een Formule 1 team beginnen. Nadat Alberto Ascari met oververhitte remmen de haven in reed bij de Grand Prix van Monaco werd dit project weer gestopt. In de jaren ’60 werd Lancia gekocht door Fiat, die in 1975 de bedrijfswagentak bij Iveco voegde. Na de fusie tussen Fiat en Chrysler kon je in eens een Chrysler Voyager of 300M met Lancia grille kopen, en bestond er ineens een Chrysler Ypsilon.

Leapmotor
Leapmotor is in december 2015 opgericht in Hangzhou (China) om elektrische auto’s te ontwikkelen. De eerste auto werd in 2019 verkocht. In 2023 kocht Stellantis 20% van het bedrijf, ze wil het merk in Europa gaan verkopen.

Magneti Marelli
Marelli Europe S.p.A. (voorheen Magneti Marelli S.p.A.) is een Europese dochteronderneming van Marelli Holdings die componenten voor de automobielindustrie ontwikkelt en produceert. Het bedrijf heeft zijn hoofdkantoor in Corbetta, Italië, en omvat 86 productielocaties, 12 R&D-centra en 26 applicatiecentra in 19 landen, met 43.000 werknemers en een omzet van 7,9 miljard euro in 2016. Dochterondernemingen en merken van het bedrijf zijn onder meer AL-Automotive Lighting, Carello, Cromodora, Cofap, Ergom Automotive, Jaeger, Mako Elektrik, Paraflu, Securvia, Seima, Siem SpA, Solex, Veglia Borletti, Vitaloni en Weber. Het bedrijf werd in 1919 opgericht als Fabbrica Italiana Magneti Marelli (FIMM), een joint-venture tussen Fiat en Ercole Marelli. In 1967 werd Fiat voor 100% eigenaar. In 2018 verkocht FCA het bedrijf aan Amerikaans investeringsbedrijf KKR, die het in 2019 met Calsonic Kansei fuseerde tot Marelli.

Maserati
Alfieri, Bindo, Ettore en Ernesto Maserati richtten op 1 december 1914 hun bedrijf in Bologna op. Hun oudste broer, ingenieur en coureur Carlo was vier jaar eerder overleden aan tbc. In 1937 verkochten de nog levende broers hun bedrijf aan Orsi, die het naar Modena verhuisde. Wat bleef waren de sportieve successen, in zowel de Formule 1, Indy 500 als de Mille Miglia. In 1968 werd Citroën eigenaar, Maserati was deels verantwoordelijk voor het ontwerp van de SM van dat merk. De Quattroporte uit 1972 zou je kunnen zien als de vierdeurs SM. In 1974 ging Citroën bankroet en daarop samen met Peugeot, Citroën wilde de stekker uit Maserati trekken, maar dankzij de vakbonden kwam het niet zo ver. De Argentijn Alejandro de Tomaso, ook al eigenaar van Innocenti, kocht het merk en werd CEO. In 1985 kocht Chrysler 5%, wat later werd verhoogd naar meer dan 15%. In 1989 kocht Fiat 49% van Maserati en 51% van Innocenti. In 1993 werd Fiat 100% eigenaar, die vier jaar later 50% van het merk aan aartsrivaal en op dat moment Fiat dochter Ferrari verkoopt. Binnen de Fiat groep valt Maserati vanaf dan onder de Ferrari paraplu. In 2005 werd Maserati daar weer weg gehaald en bij een andere Fiat dochter, Alfa Romeo, in één groep gefrommeld, later werd Abarth daar ook nog bij gefrunnikt. Via FCA is Maserati nu één van de merken van Stellantis. Misschien wel het ultieme Stellantis merk zelfs, met aandelen die zowel bij Citroën, Chrysler als Fiat in de kluis hebben gelegen.

Matra-Simca
Tegenwoordig is Matra wellicht door velen vergeten, maar er was een tijd dat het een beroemde firma was, dat niet alleen aan de Formule 1 en de 24 uren van Le Mans deelnam, maar deze zelfs won! Matra ( Mécanique Aviation Traction) werd opgericht in 1945 en begon met het bouwen van auto’s, nadat het Automobiles Réne Bonnet overnam. Eind jaren ’60 werd besloten om de Bagheera te gaan bouwen, samen met partner Simca. Het werd de opvolger van het model 530. De Bagheera zou de motor, versnellingsbak en bepaalde andere onderdelen delen met de Simca 1100. In 1973 werd de Bagheera dan voorgesteld, tijdens de 24 uren van Le Mans. Chrysler was op dat moment al eigenaar van Simca en bovendien was de autobouwtak van Matra aan Simca verkocht. Zodoende werden de Bagheera’s als Matra-Simca Bagheera verkocht. Toen Chrysler zich uit Europa terugtrok in 1979 en de autobouwactiviteiten aan Peugeot verkocht, besloot Peugeot de merknaam Simca te laten vallen en in plaats daarvan Talbot te gebruiken. Als gevolg daarvan werd de Bagheera van dan af verkocht als Matra-Talbot Bagheera. De autobouwactiviteiten van Matra werden uitgekocht middels een management-buyout en kwamen zo terug bij het oude moederbedrijf. In 2003 ging Matra failliet. (tekst: Jan Clevering)

Maxwell
In 1904 bouwde de Maxwell-Briscoe Company haar eerste auto in North Tarrytown (New York). Na een grote brand in 1907 werd verhuisd naar een gigantische fabriek in New Castle (Indiana). Maxwell werd in de jaren ’10 samen met General Motors en Ford als ‘de grote drie’ beschouwd. Dat sprak Walter Percy Chrysler wel aan toen hij in 1921 een meerderheidsbelang in het bedrijf nam en zichzelf tot CEO uitriep. In 1925 werd de Chrysler Corporation opgericht, Maxwell werd uitgefaseerd in dat jaar ten faveure van het Chrysler merk. Het eerste model Chrysler was dan ook een geüpdatete versie van de laatste Maxwell.

Mopar
Mopar is een Amerikaanse organisatie voor auto-onderdelen, service, klantenservice en een bedrijfsonderdeel van de voormalige Chrysler Corporation, nu dus Stellantis. Het fungeert als een primaire OEM-accessoireverkoper voor Stellantis-bedrijven onder het merk Mopar. De naam is een samentrekking van de woorden “MOtor” en “PARts”. “Mopar” wordt ook gebruikt als bijnaam door liefhebbers van door Chrysler gebouwde producten om te verwijzen naar elk product dat door het bedrijf is gebouwd. De naam werd voor het eerst gebruikt in 1937, op kannen met antivries voor Chrysler producten. In mijn jeugd kwam ik de naam het meeste tegen bij F1 stockcars die met Chrysler motoren uit waren gerust, maar tegenwoordig trekt Mopar het dus een stuk breder.

Nash
Nash Motors Company was een Amerikaanse autofabrikant gevestigd in Kenosha, Wisconsin van 1916 tot 1937. Van 1937 tot 1954 was Nash Motors de automobieldivisie van de Nash-Kelvinator Corporation. Nash fuseerde in 1954 met Hudson Motors om American Motors Corporation (AMC) te vormen. De autoproductie van Nash werd voortgezet van 1954 tot 1957 onder AMC.

Oltcit
Op 27 december 1976 werd Oltcit opgericht als joint venture tussen Citroën en de Roemeense staat. Citroën was voor 36% eigenaar, het Roemeense staatsbedrijf voor autoproductie 49% en Dacia voor 14%. De naam is een samenvoeging van de rivier de Olt en Citroën. Er werd maar één model gebouwd, van 1981 tot en met 1991. Van 1984 tot en met 1988 werd deze in ‘west Europa’ als Citroën Axel verkocht. Vanaf 1991 zette Automobile Craiova de productie geprivatiseerd voort. Deze kreeg toen de naam Oltena, later Rodae (Romanian Daewoo). In 1994 nam Daewoo Romania het bedrijf over, sinds begin 2007 wordt de fabriek dan door Ford Romania ingezet. Anno 2024 worden de Ford Puma mk 2 en Ford Transit/Tourneo Courier in de fabriek gebouwd.

Opel
In 1862 bouwde Adam Opel zijn eerste naaimachine. In 1886 volgden fietsen en al in 1899 werd de eerste auto gebouwd. Van 1929 tot en met 1931 was General Motors druk bezig met aandelen kopen. De Opel Blitz werd dé Duitse oorlogstruck in de Tweede Wereldoorlog, waarmee General Motors dus aan twee kanten profiteerde van deze oorlog. In de jaren na die oorlog haalde iedereen die later ging klagen over het opleidingsniveau van vrachtwagenchauffeurs uit het buitenland zijn rijbewijs met een Blitz. In 2017 werden Opel en zustermerk Vauxhall door PSA gekocht voor twee miljard euro. Opel was jarenlang het best verkochte automerk van Nederland, de Kadettjes gingen als warme broodjes over de toonbank.

Panhard
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde Panhard et Levassor (zie hier direct onder) haar naam naar Panhard. Ze bouwden vooral lichte personenwagens. In 1967 werd de civiele afdeling van Panhard overgenomen door Citroën, die voortaan besteleenden in de Panhard autofabriek ging bouwen. De pantserwagen-afdeling van Panhard ging zelfstandig verder

Panhard et Levassor
René Panhard, Émile Levassor en Edouard Sarazin richtten in 1887 Panhard & Levassor op. De eerste auto, met een in licentie gebouwde Daimler motor, werd in 1890 verkocht. Na de Tweede Wereldoorlog werd de naam naar Panhard gewijzigd, dat stukje heb je hierboven al gelezen omdat dit artikel op alfabetische volgorde is, en niet chronologisch. In 2004 verloor Panhard een grote aanbesteding van hara grote concurrent Auverland, die daarop Panhard overnam. Omdat deze een bekendere naam had, werd die naam aangehouden. In 2012 nam Renault Trucks Defense, onderdeel van Volvo, Panhard-Auverland over. In 2018 fuseerden Renault Trucks Defense, ACMAT en Panhard naar één merk: Arquus. Nog steeds 100% Volvo dochter, dit in tegenstelling tot de personenwagens die de naam Volvo dragen, maar dat is iets voor twee andere artikelen in deze zeer arbeidsintensieve reeks.

Peugeot
In 1810 startte de familie Peugeot haar bedrijf, wat een grote verscheidenheid aan producten maakte. In 1889 werd de eerste stoomdriewieler gebouwd, in 1891 de eerste auto’s met vier wielen en een verbrandingsmotor (door Panhard gebouwde Daimler-motor) gebouwd. In tweede helft van de twintigste eeuw volgden diverse overnames, eerst van Citroën, later van de Europese tak van Chrysler. Bij Peugeot denk je wellicht niet direct aan autosport, maar toch zijn ze erg succesvol geweest, niet alleen in de ‘Franse’ takken van autosport, zoals Dakar en Le Mans, maar ook in rally, Indy 500 en als motorenleverancier in de Formule 1 (McLaren, Jordan en Prost).

Peugeot Citroën Mitsubishi Automotive Rus
De fabriek in Kaluga werd gebouwd door de in Rusland gevestigde joint venture tussen PSA Peugeot Citroën (70%) en Mitsubishi Motors (30%), opgericht in 2011. Op deze locatie werden de Mitsubishi Outlander, de Pajero Sport en de Peugeot 308 en Citroën C4 gebouwd. Vanaf 2018 werden op deze locatie ook de Peugeot Expert en de Citroën Jumpy gebouwd. De PCMA Rus fabriek word in 2022 gesloten als gevolg van de aan Rusland opgelegde sancties na de inval in Oekraïne. Het afgebeelde voertuig is niet in Kaluga gebouwd, maar dient ter illustratie voor vrijwel identieke aldaar gebouwde busjes.

Plymouth
In 1928 kwam Chrysler met het merk Plymouth, een goedkoop merk wat de concurrentie met Ford en Chevrolet aan moest gaan. Het merk werd alleen in Noord-Amerika verkocht, maar bepaalde modellen (denk aan de Plymouth Voyager en Neon) werden onder andere merknamen bij ons verkocht. In 2001 werd de stekker uit het merk getrokken, waarop de voor Plymouth ontworpen PT Cruiser als Chrysler op de markt kwam.

Polski Fiat
Polski Fiat ontstond toen de Poolse regering in 1932 een deal sloot met Fiat om haar modellen in Warschau te gaan bouwen. Aanvankelijk werden auto’s geassembleerd met onderdelen uit Italië. In 1939 verdween het bedrijf na de inval van Duitsland in Polen. In de jaren zestig van de vorige eeuw zocht de Poolse regering opnieuw contact met FIAT. Het gevolg hebben je onder de kopjes FSO en FSM kunnen lezen, een stuk naar boven. De 126 werd in een eigen versie onder het merk Polski Fiat verkocht, tot Fiat de fabriek in 1994 kocht en onder eigen naam eigen modellen in Tychy ging bouwen.

PSA
In december 1974 verwierf Peugeot S.A. een aandeel van 38,2% in Citroën. Op 9 april 1976 verhoogden ze hun belang in het toen failliete bedrijf tot 89,95%, waardoor de PSA Group ontstond (waarbij PSA staat voor Peugeot Société Anonyme), die PSA Peugeot Citroën werd. In 1978 werd de Europese tak van Chrysler overgenomen. In 2012 werd General Motors de op één na grootste aandeelhouder (na de familie Peugeot). Een jaar later werd deze 7 procent alweer verkocht. In 2014 verkocht familie Peugeot weer een stuk, waarop ze 14% van de aandelen hadden. Dongfeng en de Franse staat kochten ieder 13% van de aandelen in dat jaar. In 2015 werd het merk DS gecreëerd. Op 10 februari 2017 werd Ambassador van de Hindustan group overgenomen, iets wat veel mensen al weer zijn vergeten doordat vier dagen later de overname van Opel en Vauxhall aan werd gekondigd. In 2019 werd een fusie met Fiat Chrysler Automobiles (FCA) aangekondigd, dit gebeurde daadwerkelijk in januari 2021, zodat Stellantis ontstond.

Ram
In 2010 werd de bedrijfswagentak van Dodge verzelfstandigd onder de naam Ram Trucks. Niet te verwarren met R.A. Mimiasie, de Rotterdamse truckfabrikant. Naast de diverse eigen modellen worden er ook Fiat bestelwagens onder de Ram merknaam verkocht. De naam Ram werd in 1981 voor het eerst gebruikt voor een pick up model van Dodge.

Rambler
Rambler is een automerknaam die voor het eerst werd gebruikt door de Thomas B. Jeffery Company tussen 1900 en 1914. Charles W. Nash kocht Jeffery in 1916 en Nash Motors introduceerde de naam opnieuw op de automarkt van 1950 tot 1954. De handelsmerkregistratie “Rambler” voor gebruik op auto’s en onderdelen werd op 9 maart 1954 uitgegeven voor Nash-Kelvinator. Nash fuseerde met de Hudson Motor Car Company om in 1954 American Motors Corporation (AMC) te vormen. De Rambler-autolijn bleef tot het modeljaar 1969 in de Verenigde Staten en 1983 op internationale markten. Rambler-auto’s kregen vaak de bijnaam “Kenosha Cadillac”, naar de oorspronkelijke locatie in Wisconsin.

Rootes Group
Rootes werd in 1913 in Hawkhurst opgericht door William Rootes als een autoverkoopkantoor dat onafhankelijk was van het Hawkhurst-autobedrijf van zijn vader. Rootes had zijn activiteiten in 1914 verplaatst naar Maidstone en daar had hij een contract om vliegtuigmotoren te repareren. In 1919 werd de distributie van auto’s en bedrijfsvoertuigen hervat en werden de activiteiten uitgebreid naar Londen en andere delen van het land. Al in 1924 was Rootes de grootste vrachtwagen- en autodistributeur in het Verenigd Koninkrijk geworden, ze leverden onder andere de merken Austin, Clyno, Daimler, Fiat, Hillman, Rolls-Royce en Sunbeam. In 1929 werd met zelf producent met de aankoop van eerst Hillman en iets later ook Humber en Commer. In de Tweede Wereldoorlog werden er militaire vliegtuigen gebouwd. In de jaren vijftig werden de merken Tilling-Stevens (inclusief Vulcan) en Singer gekocht. Lord Rootes overleed in 1964, waarop zijn zoon deed wat rijke zoontjes vaker doen: het zorgvuldig door vader opgebouwde bedrijf verkopen. Chrysler kocht eerst 30% en breidde dit uit naar een meerderheidsbelang in de loop van de jaren. Op 30 juni 1970 werd de naam dan veranderd naar Chrysler UK. In 1978 werd de hele Europese Chrysler afdeling naar Peugeot verkocht.

SAIPA
SAIPA is een Iraanse autofabrikant met hoofdkantoor in Teheran. De SAIPAC (een acroniem voor het Franse Société anonyme iranienne de production des automobiles Citroën) werd in 1965 opgericht, met 75% Iraans eigendom, om Citroëns onder licentie te assembleren voor de Iraanse markt. Het veranderde zijn naam in SAIPA (Société anonyme iranienne de production automobile) in 1975 toen Citroën zich terugtrok uit het bedrijf. Anno 2024 bouwen ze naast eigen modellen vooral Chinese en Koreaanse voertuigen in licentie. Saipa Diesel, Pars Khodro en Zamyad Co zijn de belangrijkste merknamen die gebruikt worden. Het is dus géén Stellantis dochter, maar er werden nog erg lang Citroën modellen door het bedrijf gebouwd, ook nadat de Franse oprichter zich terugtrok.

SEVEL
De Società Europea Veicoli Leggeri” – “Société Européenne de Véhicules Légers” oftewel SEVEL was Stellantis vóór het Stellantis was! het werd in 1978 opgericht door Fiat en PSA om samen bestelwagens te ontwikkelen en bouwen. Het bestaat uit twee delen. Sevel Sud begon in Atessa (Italië) in 1981. Sud bouwt de Fiat Ducato en aanverwanten. De aanverwanten zijn in de eerste generatie de Alfa Romeo AR6, Peugeot J5, Citroën C25 en Talbot Express. De tweede generatie waren dat de Peugeot Boxer en Citroën Jumper/Relay. De derde en huidige generatie heeft weer een grotere familie nu Toyota zich er bij aan heeft gesloten: Peugeot Boxer, Citroën Jumper/Relay, Opel Movano, Vauxhall Movano en sinds 2023 dus de Toyota ProAce Max.

Sevel Nord startte in 1993 in Lieu-Saint-Amand (Frankrijk). Fiat verkocht haar deel in 2012 aan PSA, maar kreeg dat keihard weer terug toen Stellantis werd gevormd. In 2013 sloot Toyota zich aan mij Sevel Nord. Van 1994 tot en met 2014 bouwde men de op de bestellers gebaseerde ‘Eurovans’ MPVs: Citroën Synergie/Evasion, Fiat Ulysse, Lancia Zeta/Phedra, Peugeot 806/807. De bestellers die hier gebouwd worden en werden zijn de Citroën Jumpy/Dispatch, Fiat Scudo (1994–2015, 2022–nu), Peugeot Expert, Toyota ProAce (2013–nu) en de Vauxhall en Opel Vivaro (2019-nu).

Simca
Simca (Société Industrielle de Mécanique et Carrosserie Automobile) was een Franse autofabrikant, opgericht in november 1934 door Fiat S.p.A. en geleid van juli 1935 tot mei 1963 door de Italiaan Henri Pigozzi. In 1951 kwam het eerste model wat niet op Fiat gebaseerd was, de Aronde. In hetzelfde jaar nam Simca truckfabrikant Unic over, in 1956 gevolgd door de Franse tak van Saurer. In 1958 werd Talbot-Lago overgenomen. Maar de belangrijkste jaren ’50 overname van Simca is toch zonder enige twijfel die van de Franse tak van Ford, dus inclusief de fabriek in Poissy en de V8 Ford Vedette. Eind jaren ’50 was Simca de op één na grootste Franse autofabrikant, na Renault maar vóór Peugeot en Citroën. Vanaf 1958 begon Chrysler aandelen van Simca te kopen, zowel van Ford als van Fiat. Op 1 juli 1970 was Chryslers aandeel zo groot dat werd besloten om de naam te wijzigen naar Chrysler France. Het merk Simca verdween in 1978, toen Chrysler zijn Europese activiteiten verkocht aan PSA. Deze verving het merk Simca door Talbot na een korte periode waarin sommige modellen het merk Simca-Talbot kregen.

Singer
In 1874 begon George Singer in Coventry (Groot-Brittannië) met het bouwen van fietsen. Vanaf 1901 werden er ook personenwagens en bedrijfswagens gebouwd. In 1912 liep William Rootes stage bij Singer, hij bleek talent te hebben en verkocht de complete jaarproductie. In 1956 werd Singer overgenomen door Rootes zijn bedrijf en werd het onderdeel van de Rootes Group. Toen Rootes in 1970 Chrysler werd, betekende dat het eind voor de Singer merknaam. Er was en is geen band met de Amerikaanse naaimachinefabrikant met dezelfde naam.

SRT
SRT (Street and Racing Technology) werd in 1989 opgericht als ‘Team Viper’ om de Dodge Viper te ontwikkelen. Later fuseerde het met Team Prowler, de ontwikkelaars van de Plymouth Prowler, om Specialty Vehicle Engineering (SVE) te worden. Dit werd hernoemd tot Performance Vehicle Operations (PVO), van januari 2002 tot ongeveer 2004. Omdat alle PVO-voertuigen het SRT-embleem gebruikten, werd het ontwikkelingsteam zelf in 2004 hernoemd naar SRT. SRT wordt gebruikt door voertuigen van de merken Dodge, Chrysler en Jeep, inclusief politiemodellen voor Chrysler/FCA Fleet Division. het zijn high performance sport-uitvoeringen.

Stellantis Pro One
Stellantis Pro One is de lichte bedrijfswagen business unit van Stellantis (volgens mij vooral de Sevel modellen? en zonder Ram?), op de IAA 2024 kwam deze voor het eerst als eigen bedrijf naar buiten, met de presentatie van het Stellantis CustomFit programma, de nieuwe conversie en personalisatie afdeling voor af fabriek aanpassingen. Bijzonder om nog tijdens het schrijven van dit artikel (waar VEEL uren in zitten, over meerdere maanden verdeeld) een nieuw ‘merk’ toe te kunnen voegen.

Sunbeam
John Marston bouwde in 1888 zijn eerste fiets en 1901 zijn eerste auto. In 1905 werd de auto afdeling in een nieuw bedrijf gegoten. In 1924 werd een grote 10-jarige lening afgesloten om aan de racerij mee te kunnen doen, deze kon niet af worden betaald, waarop het bedrijf in 1934 onderdeel werd van de Rootes Group. Er werden toen een tijd geen personenwagens meer onder de Sunbeam naam gebouwd, nog wel trolleybussen. Het plan was om de Sunbeam naam voor de luxe tak van Rootes te gebruiken, maar dat werd Sunbeam-Talbot. In 1954 werd het Talbot deel van de naam gedropt en ontstonden er weer Sunbeam voertuigen. Tot in 1976 met de naam als merknaam werd gestopt, in plaats daarvan was het nu een modelnaam, van 1977 tot en met 1979 Chrysler Sunbeam en van 1979 tot het bittere eind in 1981 Talbot Sunbeam.

Talbot
Als er IETS ingewikkeld is, is het wel de historie van Talbot. Maar ik ga mijn best doen, corrigeer of vul vooral aan in het reactieveld hier onder als je het beter weet! Talbot werd in 1902 opgericht door het Brits-Franse bedrijf Clément-Talbot. De oprichters, Charles Chetwynd-Talbot en Adolphe Clément-Bayard, verminderden hun financiële belangen in hun Clément-Talbot-bedrijf tijdens de Eerste Wereldoorlog. Kort na het einde van die oorlog werd Clément-Talbot opgenomen in een Anglo-Franse combinatie met de naam STD Motors (Sunbeam, Talbot en Darracq). Kort daarna werden de Franse producten van STD Motors omgedoopt tot Talbot in plaats van Darracq. Halverwege de jaren 30, met de ineenstorting van STD Motors, kocht Rootes de Londense Talbot-fabriek en Antonio Lago kocht de Parijse Talbot-fabriek, Lago produceerde voertuigen onder de merken Talbot en Talbot-Lago. Rootes hernoemde Clément-Talbot in 1938 tot Sunbeam-Talbot en stopte halverwege de jaren 50 met het gebruik van de merknaam Talbot, zoals je hier direct boven bij Sunbeam hebt kunnen lezen. De Parijse fabriek sloot een paar jaar later. Het eigendom van het merk – dat door een ingewikkelde reeks overnames in twee verschillende vormen door zowel de Rootes Group als Simca ontstond – en waarbij beide bedrijven in de jaren zestig onder het eigendom van Chrysler Corporation kwamen, viel het uiteindelijk in handen van PSA Peugeot Citroën nadat het in 1978 het noodlijdende Chrysler Europe van zijn Amerikaanse moederbedrijf had overgenomen. PSA herintroduceerde het gebruik van het merk Talbot van 1979 tot 1994, door het toe te passen op de voormalige producten van Chrysler Europe, maar ook voor een Britse variant van de eerste generatie SEVEL Sud-besteller. De Peugeot 309 zou oorspronkelijk als Talbot op de markt komen. Er is ook sprake van dat het Talbot merk terug komt om de concurrentie met Dacia aan te gaan. Want Stellantis heeft nog niet genoeg actieve merken om mee te jongleren natuurlijk.

Terraplane
Essex werd in 1919 als budgetmerk opgericht door Hudson. In 1932 en 1933 werd de naam Essex-Terraplane gebruikt, vanaf 1934 alleen nog Terraplane. Vanaf 1938 werd de Terraplane de Hudson 112.

Tilling-Stevens
W.A. Stevens werd in 1897 in Maidstone opgericht door William Arthur Stevens en had in 1906 zijn eerste op benzine werkende elektrische voertuig gebouwd. Toen al hybride voertuigen dus! De benzine-elektrische aandrijving werd gemonteerd op chassis gebouwd door J & E Hall, uit Dartford die de handelsnaam “Hallford” gebruikte, dus deze werden bekend als “Hallford-Stevens”. Aandrijflijnen werden ook geleverd aan Dennis, deze voertuigen werden “Dennis-Stevens” genoemd. Er werd een overeenkomst gesloten met de grote busmaatschappij van Thomas Tilling, die hun eigen voertuigen wilde produceren, genaamd Tilling-Stevens. Het gemak van het rijden en de degelijkheid van de constructie van deze voertuigen leidden er al snel toe dat het bedrijf chassis leverde aan veel busmaatschappijen in het Verenigd Koninkrijk, en ook aan diverse in het buitenland. Later werden ook trolleybussen een specialiteit. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (en daarna) werden ook truckchassis gebouwd. Bussen ontwikkelen bleef het bedrijf goed af gaan, trucks bleken lastiger, waarop de verkopen op dat vlak terug liepen. Daarom werd in 1938 Vulcan gekocht, zowel voor hun trucklijn als hun benzinemotoren. In 1950 werd Tilling-Stevens op haar beurt, compleet met Vulcan, overgenomen door de Rootes Group. In 1953 werd de naam Tilling-Stevens opgegeven ten faveure van de andere truckmerken in de Rootes Group. Er werden nog wel onderdelen gebouwd in de fabriek, zoals motoren voor Commer bestelwagens.

Foto Jan Clevering
Tofaş
Türk Otomobil Fabrikası Anonim Şirketi werd in 1968 opgericht door Vehbi Koç. 37,8% van de aandelen is anno 2024 van de Koç Holding, 37,8% van Stellantis (vanuit FIAT) en 24% wordt via de beurs verhandeld op de vrije markt. Tofaş produceert zowel personenauto’s als lichte bedrijfsvoertuigen. Het is een van de grootste autofabrikanten in de sector, met 7.000 werknemers en een jaarlijkse productiecapaciteit van 450.000 voertuigen. Tofaş produceert, naast tot 2003 ook eigen (op FIAT gebaseerde) modellen, voor de merken Fiat, Citroën, Peugeot, Opel, Vauxhall en RAM in haar fabriek in Bursa.

TPCA
Toyota Peugeot Citroën Automobile Czech s.r.o. (TPCA) werd oorspronkelijk in 2002 opgericht door Toyota Motor Corporation en de PSA Group als een 50:50 joint venture. Op 1 januari 2021, twee jaar na de aankondiging van het einde van de joint venture in Europa, verwierf Toyota de resterende 50% van PSA’s belang in TPCA en nam het de naam Toyota Motor Manufacturing Czech Republic s.r.o (TMMCZ) aan. Het bedrijf produceerde oorspronkelijk drie auto’s die in essentie hetzelfde waren, maar dan met een andere badge: de Citroën C1, Peugeot 107 en Toyota Aygo. Deze auto’s deelden de overgrote meerderheid van de onderdelen met slechts kleine cosmetische aanpassingen. Het project werd B-Zero genoemd. In 2014 werdt de nieuwe generatie modellen gelanceerd, waarbij Citroën en Toyota hun bestaande modelnamen behielden en Peugeot hun nieuwe versie de 108 noemde. De joint venture van de tweede generatie deelt nog steeds veel belangrijke componenten, maar er zijn meer visuele verschillen tussen de verschillende merken. In 2021 ging het model uit productie, sinds die tijd bouwt Toyota de Aygo X en de Yaris (XP210) in deze fabriek.

Vauxhall
Vauxhall werd in 1857 opgericht door Alexander Wilson als fabrikant van pompen en scheepsmotoren. Het werd in 1863 gekocht door Andrew Betts Brown, die onder het bedrijf loopkranen ging produceren en het omdoopte tot “Vauxhall Iron Works”. Het bedrijf begon in 1903 met de productie van auto’s en veranderde rond deze tijd zijn naam weer. Het werd in 1925 overgenomen door de General Motors. Bedford Vehicles werd in 1931 opgericht als dochteronderneming van Vauxhall als bedrijfswagenmerk. GM veranderde Vauxhall van een luxemerk naar een middenklassefabrikant. De Vauxhall modellen gingen meer en meer op Opel lijken tot ze vanaf begin jaren ’80 echt vrijwel identiek waren. En niet eens alle Opels met het stuur aan de verkeerde kant werden Vauxhall genoemd, in Ierland deed men het gewoon met Opel, Vauxhall is tegenwoordig een puur Brits merk. Toen Opel van GM naar PSA ging, ging Vauxhall uiteraard mee. Als Stellantis dan toch per sé merken wil schrappen zou Vauxhall een makkelijke keus zijn zou je zeggen.

VAZ
АвтоВАЗ , in het kort en met onze letters VAZ, wat wij dan weer beter kennen onder de exportnaam Lada, is (was? iets met Russische embargo’s en stiekeme dingetjes) weliswaar onderdeel van Renault, maar mag hier toch niet ontbreken. Het werd opgericht in 1966 als samenwerking tussen de Sovjet-regering en Fiat en begon met de op de Fiat 124 gebaseerde ‘Zhiguli’. In het begin werden veel onderdelen nog uit Italië geïmporteerd, later werd hij voor 100% uit in de Sovjet-Unie gemaakte onderdelen samengesteld. Hoogtepunt is uiteraard het eerste gehaal eigen model, de VAZ-2121, oftewel de Lada Niva!

VM Motori
VM Motori werd in 1947 opgericht door twee ondernemers, Claudio Vancini en Ugo Martelli. VM fuseerde in 1971 met Stabilimenti Meccanici Triestini in Triëst, waarna Finmeccanica een meerderheidsbelang in het gecombineerde bedrijf nam. Het bedrijf werd jarenlang “Finmeccanica VM” genoemd. In 1989 herstructureerde Finmeccanica en verkocht het zijn belang in VM Motori aan het managemnet en Midland Montague, waardoor het bedrijf alleen nog zijn Cento-fabriek overhield. Detroit Diesel Corporation (DDC) kocht VM Motori in 1995. In 2000 werd DDC gekocht door DaimlerChrysler AG. In 2003 kocht Penske Corporation een belang van 51% in VM Motori; in 2007 kocht Penske de resterende 49% van Detroit Diesel Corporation en verkocht vervolgens 50% ervan aan General Motors. Op 11 februari 2011 bereikten Fiat Powertrain Technologies en Penske Corporation een overeenkomst waarbij Fiat Powertrain het vijftig procent belang van Penske Corporation in VM Motori S.p.A. zou kopen. Fiat Group Automobiles verwierf het resterende 50% belang van VM Motori S.p.A. van General Motors, op 28 oktober 2013. Gevolg is dat VM anno 2024 dus een 100% Stellantis dochter is. Aanvankelijk was het specialisme luchtgekoelde dieselmotoren. Er is een enorm lange lijst van auto’s die uitgerust zijn of waren met VM motoren, een klein greep daaruit: Alfa Romeo Alfetta, Chevrolet Captiva, Chevrolet Colorado, Chevrolet Epica, Chrysler Voyager, Covini B24, Covini C36, Covini T40, Daewoo Lacetti, Daewoo Winstorm, Hyundai Accent, Hyundai Getz, Hyundai Matrix, Jeep Cherokee, Jeep Grand Cherokee, Maserati Ghibli III, Opel Antara, Range Rover, Ram 1500, Rover 800 en Rover SD1.

Foto Jan de Wit.
Vulcan
Thomas en Joseph Hampson hadden in 1899 al eens een experimentele auto gebouwd, maar gingen in 1902 pas echt goed los toen ze naar Southport verhuisden en de Vulcan Motor Manufacturing and Trading oprichtten. De eerste Vulcan auto, uit 1902 dus, was via een ketting aangedreven door een 4 pk ‘sterke’ ééncilinder motor. In de Eerste Wereldoorlog werd de eerste vrachtwagen door Vulcan gebouwd, maar die periode zag ook het vertrek van de gebroeders Hampson. In 1918 kocht het bedrijf de lokale voetbalclub (!) die vanaf dat moment haar naam draagt: Vulcan FC. Een wereldprimeur waar je volgens mij niet per sé trots op hoeft te zijn, de eerste club die de naam van haar sponsor krijgt. In 1919 neemt Bean een aandeel van 75% in het bedrijf, waarmee de focus meer op bedrijfswagens komt te liggen. Brockhouse Engineering nam Vulcan halverwege de jaren dertig over en wist de productie gaande te houden tot 1938, toen de restanten van het bedrijf werden verkocht aan Tilling-Stevens. Vulcan ging min of meer dienen als de trucktak van deze busfabrikant. Als Tilling-Stevens en Vulcan in de Rootes Group worden geïntegreerd verdwijnen de merknamen.

Willy’s-Overland
In 1908 kocht John Willys de Overland Automotive Division van Standard Wheel Company en in 1912 hernoemde hij het tot Willys–Overland Motor Company. Van 1912 tot 1918 was Willys de op één na grootste producent van auto’s in de Verenigde Staten, na Ford. In 1913 verwierf Willys een licentie om de schuivenmotor van Charles Yale Knight te bouwen, die het gebruikte in auto’s met het Willys-Knight-naamplaatje. Halverwege de jaren 1920 verwierf Willys ook de F. B. Stearns Company uit Cleveland en nam ook de productie van de luxe auto Stearns-Knight over. Willys-Overland was een van de twee bieders toen het Amerikaanse leger op zoek was naar een autofabrikant die snel een lichtgewicht verkenningsvoertuig kon produceren op basis van een ontwerp van American Bantam. Dit werd de Willys MB en Ford GP, de bekende Jeep van het Amerikaanse leger. In totaal werden er tot het einde van de Tweede Wereldoorlog 647.870 militaire Jeeps geproduceerd, 362.841 door Willys, 280.448 door Ford en 2.675 door American Bantam. Na WOII waren er pogingen terug te komen op de markt van reguliere personenwagens, maar met weinig succes. In 1953 werd Willys overgenomen door Kaiser, met de naamswijziging naar Kaiser-Jeep in 1963 was de Willys naam nu helemaal verdwenen.

Zastava
Servische wapenfabrikant Zastava begon in 1953 met het in licentie bouwen van de Fiat 600 onder de naam Zastava 750. Later volgde onder andere de Zastava Skala, een eigen sedanversie van de Fiat 128. Zastava’s eerste eigen ontwikkeling was de Yugo op het Fiat 128-platform. In 1999 werd de Zastava fabriek door de NAVO gebombardeerd. In 2006 werd begonnen met de vorige generatie Fiat Punto in licentie te bouwen als Zastava 10, tot het bedrijf in 2008 de poorten moest sluiten. Het is dus geen Stellantis dochter, maar door de verwevenheid met Fiat kon ik het merk niet onbenoemd laten.

Ben je tot hier gekomen? KNAP! En dan te bedenken dat deze lijst verre van compleet is. Ik heb ieder individueel stukje hele beperkt gehouden ook, waardoor VEEL informatie ontbreekt. Je moet keuzes maken in zo’n enorm artikel.

Stellantis is nog steeds een beetje een familiebedrijf. De familie Agnelli (van Fiat, ook bekend van hun vriendschap met ene Benito Mussolini) is voor 14,2% eigenaar, familie Peugeot heeft 7,08% van de aandelen in handen. Investeringsbank Bpifrance heeft 6,09% in handen, Amerikaanse risicoinvesteerder BlackRock 3,54%. En de arbeiders die de auto’s daadwerkelijk bouwen, die er voor zorgen dat de magazijnen vol met onderdelen zijn en de fabrieken schoon houden? Niets. Of nou ja, het is een beursgenoteerd bedrijf. Laten we het er op houden dat de 300.000 medewerkers samen ongeveer 0,01% van het bedrijf bezitten (management niet meegerekend)…